Vlag van Pommeren (Pruisische provincie)

De provincie Pommeren ontstond in 1815 op het Congres van Wenen, toen Pruisen het oude hertogdom Pommeren samenvoegde met het noordoostelijke deel van de Neumark. Het geheel strekte zich zo'n 400 kilometer langs de Oostzee uit en viel uiteen in twee ongelijke helften: Voor-Pommeren ten westen van de Oder, met Stralsund, Greifswald en het eiland Rügen, en het veel grotere Achter-Pommeren in het oosten. Hoofdstad was Stettin, destijds de derde stad van Pruisen en de zeehaven van Berlijn. Pommeren gold als arm en afgelegen: grote landgoederen, dennenbos, zandgrond. Pas de spoorlijn en de opkomende badplaatsen brachten aan het eind van de negentiende eeuw geld naar de kust. De Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan de provincie: in 1945 kwam het gebied ten oosten van Oder en Neisse onder Pools bestuur, de westelijke rest vormt vandaag het oostelijke deel van Mecklenburg-Voor-Pommeren.

Betekenis

De vlag toont twee even brede horizontale banen: blauw boven, wit onder. Het zijn de kleuren van de provincie, vastgelegd bij een Pruisisch kabinetsbesluit van 22 oktober 1882 dat elke provincie eigen kleuren gaf. Blauw en wit zijn de Pommerse kleuren gebleven — het landsdeel Voor-Pommeren voert ze nog altijd en nam ze in 1996 bewust weer op. De officiële vlag komt zonder enig bijteken uit: twee banen, verder niets. Daarnaast zijn ook afbeeldingen met een griffioen in omloop. De rode griffioen op zilver is het wapendier van Pommeren en gaat terug op het huis der Griffioenen, dat de streek vijf eeuwen regeerde. Zulke uitvoeringen waren echter niet de officiële vlag: het teken komt uit het wapen en werd naderhand op de banen gezet, zoals in de vlaggenkunde vaker gebeurt.

Volkslied

Het lied dat zich als volkslied van de provincie vestigde was het Pommernlied, het lied der Pommeren. De tekst schreef in 1851 de lutherse theoloog en dichter Adolf Pompe (1831–1889), geboren in Stettin, gestorven in Demmin. Pompe schreef meer dan vijftig gedichten; alleen dit ene bleef bekend. Officieel was het lied nooit — het won terrein door gebruik, op feesten, in verenigingen en scholen. Na 1945 kreeg het een tweede, bittere betekenis: voor de vluchtelingen en verdrevenen uit Achter-Pommeren werd het een herinneringslied aan een verloren thuis, bij reünies steevast gezongen. In Voor-Pommeren hoort het nog altijd bij het regionale liedgoed.